Rtv Pendimi
Lajme

Në Turqi shënohet dita kundër pirjes së duhanit, mjekët alarmojnë për rreziqet

Dita Kombëtare e Lënies së Duhanit në Turqi shënohet më 9 shkurt, për të tërhequr vëmendjen ndaj rreziqeve të pirjes së duhanit.

Përdorimi i duhanit është një faktor i rëndësishëm rreziku për zhvillimin e kancerit, sëmundje që vret tetë milionë njerëz në gjithë botën çdo vit.

Me rastin e shënimit të kësaj dite, Anadolu Agency (AA) realizoi një bisedë me mjekët për t’i pyetur se çfarë i ndodh trupit të duhanpirësve dhe si fillon të rikuperohet kur dikush braktis pirjen e duhanit.

“Pirja e duhanit është shkaku më i rëndësishëm që shkakton sëmundjen pulmonare obstruktive kronike (COPD), sëmundja e katërt më e zakonshme e vdekjes në botë”, tha Dr. Ece Yiğit nga Spitali Universitar Pendik Medipol në Stamboll.

COPD është një sëmundje që mund të kontrollohet, por nuk mund të eleminohet përgjithmonë. Por kur i jepet fund pierjes së duhanit, përparimi i sëmundjes ndalet.

“Kur ndalohet pirja e duhanit, qarkullimi në trup përmirësohet, gjaku i pasur me oksigjen u dërgohet qelizave dhe funksionet e organeve përmirësohen”, tha Yiğit.

Ajo tha se pirja e duhanit shkakton arteriosklerozë, ose trashje të mureve të arterieve, dhe humbje të ereksionit. Por, pas ndalimit, rreziku i sulmit në zemër dhe goditjeve në tru zvogëlohet dhe ka një përmirësim të dukshëm në funksionin seksual.

Dr. Muhamed Emin Akkoyunlu, duke iu referuar Organizatës Botërore të Shëndetësisë (OBSH), tha se pirja e duhanit është një epidemi që shkakton dëmin më të madh për njerëzimin.

Eksperti kardiak në Spitalin Universitar Medipol Mega në Stamboll pajtohet me këtë vlerësim për dy arsye.

Së pari, ai pranon se përdorimi i duhanit është një sëmundje, dhe së dyti, OBSH pohon se pirja e duhanit dëmton më shumë njerëzit sesa Mers-CoV, SARS ose murtaja e madhe që bëri kërdi globale në mesjetë.

“Pas ndalimit të pirjes së duhanit, dëmi i shkaktuar nga cigarja për t’u riparuar nga trupi është një proces që zgjat 10 vjet”, tha ai.

“Nëse doni të hiqni dorë nga pirja e duhanit, pushoni menjëherë, sepse trupi juaj mund të mos ketë kohë të mjaftueshme për t’u rikuperuar”, këshillon ai.

Dr. Bilal Boztosun, i cili drejton departamentin e kardiologjisë në Medipol, tha se kur njeriu lë pirjen e duhanit, niveli i pulsit dhe presioni i gjakut fillojnë të bien për 20 minuta. Dhe në 12 orët e para, niveli i monoksidit të karbonit në trup kthehet në nivele normale.

Dy javë pas ndërprerjes ndodh deri në 30 për qind përmirësim në funksionin e mushkërive, tha ai.

Një tjetër specialist i sëmundjeve të gjoksit, Mehmet Bayram, tha se pavarësisht se sa kohë pi duhan, përmirësime të konsiderueshme fillojnë me ndërprerjen e cigareve dhe produkteve të duhanit.

Sapo dikush lë pirjen e duhanit, trupi i tyre fillon të shërohet në mënyrat e mëposhtme:

– Pas një ore

Ritmi i zemrës bie deri në 20 minuta dhe kthehet në normale.

– Pas 12 orëve

Cigaret përmbajnë toksina të rrezikshme, përfshirë gazin e monoksidit të karbonit, që mund të shkaktojë helmim potencialisht vdekjeprurës.

Në doza të larta, mund të jetë i rrezikshëm ose vdekjeprurës, sepse parandalon thithjen e oksigjenit në mushkëri dhe gjak. Në një kohë të shkurtër, mbytja mund të ndodhë për shkak të mungesës së oksigjenit kur thithet në doza të mëdha.

Trupi pastron veten nga monoksidi i tepërt i karbonit pas 12 orësh pa cigare. Për më tepër, kur nivelet e monoksidit të karbonit kthehen në normale, nivelet e oksigjenit rriten.

– Pas një dite

Rreziku i sulmit në zemër fillon të ulet vetëm 24 orë pas heqjes dorë nga pirja e duhanit.

Pirja e duhanit rrit rrezikun e zhvillimit të sëmundjeve koronare të zemrës duke ulur kolesterolin e mirë, prandaj, zemra nuk mund të lëvizë e shëndetshme. Pirja e duhanit gjithashtu rrit presionin e gjakut dhe mpiksjen e gjakut, gjë që rrit rrezikun për goditje në tru.

Presioni i gjakut fillon të ulet brenda më pak se një ditë, duke zvogëluar rrezikun e sëmundjes së zemrës nga presioni i lartë i gjakut i shkaktuar nga pirja e duhanit. Nivelet e oksigjenit do të rriten në një kohë të shkurtër, duke bërë aktivitete fizike dhe ushtrime për lëvizje më të lehtë, duke inkurajuar lëvizje të shëndetshme të zemrës.

– Pas dy ditësh

Pirja e duhanit dëmton mbaresat nervore, siç janë shqisat e aromës dhe shijes. Dikush mund të vërejë një ndjenjë të ngritur të aromës dhe shije më të gjalla, sepse nervat shërohen brenda vetëm pas dy ditësh.

– Pas tri ditësh

Nivelet e nikotinës brenda trupit ulen në nivele minimale në tri ditë. Pas tri ditësh, shumica përjetojnë mungesë disponimi, nervozizëm, dhimbje koke të rëndë teksa trupi përshtatet.

– Pas shtatë ditësh

Ekzistojnë qeliza shumë të rëndësishme në sipërfaqen e brendshme të hundës dhe në bronke që mbajnë dhe pastrojnë grimcat e dëmshme gjatë frymëmarrjes. Qelizat e duhanpirësve, për fat të keq, nuk mund të funksionojnë siç duhet.

Për rreth shtatë ditë, qelizat fillojnë të punojnë përsëri dhe hedhin grimcat e dëmshme të akumuluara në frymëmarrje. Procesi shkakton kollitje. Shumë njerëz mendojnë se braktisja e duhanit rrit kollitjen dhe gëlbazën, por është një reagim i mirë për sistemin imunitar në periudhën e rikuperimit. Trupi përpiqet të heqë grimcat e dëmshme duke kollitur.

 Pas një muaji

Funksioni i mushkërive fillon të shërohet brenda pak muajsh. Kur mushkëritë shërohen dhe aftësia e mushkërive rikuperohet, ish-duhanpirësit do të vërejnë më pak kollitje dhe gulçim. Ndërsa përmirësohet qëndrueshmëria atletike, ish-duhanpirësit do të vërejnë një kapacitet më të madh për aktivitete kardiovaskulare, si kërcimi dhe vrapimi.

Të ngjajshme

Turqia godet elementet e regjimit në Siri

Hevzi Hasani

Kinë, numri i të vdekurve nga koronavirusi rritet në 2.790

Hevzi Hasani

Japonia mbyll shkollat për të kontrolluar përhapjen e koronavirusit

Kushtrim Guraj

Kurti: Gjyqësori të merret me nënshkrimin e marrëveshjes së fshehtë mes Thaçit dhe NATO-s

Kushtrim Guraj

Itali, kreu i rajonit të Lombardisë në karantinë për shkak të Covid-19

Kushtrim Guraj

Kërkesat për azil në BE u rritën me 13 për qind në vitin 2019

Kushtrim Guraj

“Institucionet kosovare dështuan në mbrojtjen e fëmijëve viktima të abuzimit”

Kushtrim Guraj

Vogëlushja Selva që luante “lojën e luftës” në Siri, tashmë luan me lodra të vërteta në Turqi

Kushtrim Guraj

Mulla Sead Paçarizi, zgjedhet Kryetarit i Këshillit të Bashkësisë Islame në Malishevë

Kushtrim Guraj